این فایل در قالب ورد و قابل ویرایش در 98 صفحه می باشد.
فهرست
بخش اول : کلیات و روشها ۱
مقدمه ۲
فصل اول ۳
بیان مسئله ۳
فصل دوم ۵
اهمیت و ضرورت پژوهش ۵
فصل سوم ۹
اهداف پژوهش : اهداف کلی ۹
اهداف جزئی شامل: ۹
فصل چهارم ۱۱
فرضیه های پژوهش: ۱۱
فصل پنجم ۱۲
پیشینه پژوهش ۱۲
الف)پژوهشهای خاص: ۱۲
فصل ششم ۳۳
جامعه مورد بررسی و روش نمونه گیری ۳۳
فصل هفتم : ۳۴
تعاریف عملیاتی ۳۴
طلاق: ۳۴
تفاوت عقاید: ۳۴
میزان شناخت پیش ازازدواج: ۳۴
درخواست طلاق: ۳۵
تفاوت سنی: ۳۵
نظرخانواده فرد در رابطه با طلاق: ۳۵
برآورده نشدن انتظارات از نقش همسری: ۳۵
ناباروری: ۳۶
بخش دوم: ادبیات پژوهشی ۳۷
فصل اول :مطالعات نظری ۳۸
مفهوم طلاق: ۳۸
بررسی تاریخ طلاق: ۳۹
طلاق از دیدگاه ادیان: ۴۱
طلاق در مذهب زرتشت: ۴۱
طلاق در دین یهود: ۴۲
طلاق در دین مسیحیت: ۴۳
طلاق در دین اسلام: ۴۳
انواع طلاق در اسلام: ۴۴
طلاق در ایران وتهران: ۴۵
فصل دوم : چهاچوب نظری ۴۹
مکتب مبادله : پیش فرض های اساسی ۴۹
قضیه موفقیت : ۵۱
قضیه انگیزه ۵۲
قضیه ارزش ( تشویق و تنبیه ) ۵۴
قضیه محرومیت و اشباع : ۵۵
قضیه پرخاش ( تجاوز ) تایید: ۵۵
بلا : ۵۶
مبحث تکمیلی چهارچوب نظری : ۵۹
بخش سوم ۶۲
یافته های پژوهش ۶۲
فصل اول : یافته های توصیفی ۶۳
تحلیل یافته های توصیفی ۷۰
فصل دوم : تجزیه و تحلیل اطلاعات (بررسی ضریب همبستگی پیرسون) SPSS ۷۲
نتیجه گیری نهایی ۹۰
فهرست منابع : ۹۳
ضمائم ( پرسشنامه ) ۹۶
طلاق:
طلاق پایان دادن به زندگی زناشویی توسط زوجین است درمورد زوجهایی که نتوانند راهی برای ادامه زندگی مسالمت آمیز پیدا کنند ویا قادر به ادامه زندگی نباشند. که دراین صورت با مراجعه به یکی ازمراکز قضایی درخواست جدایی ازهمسرتوسط یکی ازطرفین اعلام می شود.(آنچه درتحقیق مورد نظرگفته شد.)
تفاوت عقاید:
ناسازگاری زوجین در مسائل مختلف زناشویی در زندگی مشترک از لحاظ عقاید آنچه در این تحقیق ازمفهوم تفاوت عقاید مورد نظر است تنها قسمتی ازفرآیند سازگاری زناشویی رادربرمی گیرد که همان اختلاف زوجین درمسائل مختلفی است که در زندگی زناشویی اتفاق می افتد وازجمله مسائل مذهبی.
میزان شناخت پیش ازازدواج:
در این پژوهش میزان شناخت پیش ازازدواج،آگاهی نسبی فرد نسبت به عقاید،انتظارات ونقاط ضعف فرد مقابل قبل ازشروع زندگی است.
درخواست طلاق:
در این پژوهش به معنای این است که یکی اززوجین یا هردودیگرخواهان ادامه زندگی زناشویی نبوده اند با مراجعه به یکی ازمراکزقضائی درخواست جدائی ازهمسر خویش را اعلام می نمایند.
تفاوت سنی:
تفاوت سنی موردنظر پژوهش عبارت است ازتفاوت میزان سالهایی که ازعمر فرد می گذرد با میزان سالهایی که ازعمر همسرش می گذرد.
نظرخانواده فرددررابطه با طلاق:
منظور نظر پژوهش جهت گیری مثبت یا منفی خانواده فرددرخواست کننده طلاق می باشد.
برآورده نشدن انتظارات از نقش همسری:
منظور از این عبارت درپژوهش برآورده شدن توقعات و انتظاراتیست که یک فرد از زوج خویش به عنوان یک همسر دارد.به این معنی که فرد در نقش همسری توقعات متقابلی از همسرخویش دارد که در صورت انجام شدن فردتصویر مثبتی اززندگی در ذهن خود ایجاد می کند.واگراین ا نتظارات ازنقش همسر تحقق پیدا نکند فرد مقابل خود را در زندگی متضررو بازنده خواهددید.
ناباروری:
منظور ازناباروری در این پژوهش عدم توانائی یکی ازوجین درفرآیند لقاح می باشد که نتیجه این ناتوانی محرومیت خانواده از فرزند دار شدن می باشد.
فصل اول :مطالعات نظری
مفهوم طلاق:
طلاق درلغت جدا شدن زن ازمرد، رها شدن ازقیدنکاح ورهایی از زناشویی است(فرهنگ عمید)به بیان برخی رها شدن ازقید نکاح است(منتخب اللغات)درعرف عام معنای جدایی ازآن درذهن متبادرمیشود.(ساروخانی ۱۳۷۶)
به بیان دیگر پدیده طلاق راه حل رایج و قانونی عدم سازش زن و شوهر،فروریختن ساختمان خانواده ها،قطع پیوند زناشویی واختلال ارتباط پدرو مادر با فرزند است.(ایوت والچاک۱۳۶۶)
طلاق شیوه ای نهادی شده در راه پایان دادن به پیوند زناشویی است راههای دیگری نیز غیر از این وجود دارندنظیرترک یکی از زوجین توسط دیگری یا جدایی توافق شده توسط زوجین اما تفاوت طلاق با دو شیوه دیگر در این است که رسمیت دارد، توسط مقامات دولتی مورد کنترل قرارمی گیرد، امکان ازدواج مجددرا فراهم می سازد و پیش بینی های لازم(نظیر حضانت فرزندان)درآن صورت پذیراست.(ساروخانی ۱۳۷۶)
ازنظر گاهی دیگر: طلاق به زبان ساده مکانیسمی است قراردادی و در اکثرجوامع پذیرفته شده این مکانیسم اجتماعی به زن یا مرد و در صورت توافق به هردو امکان می دهد تا تحت شرایطی و طی مراحلی پیوند زناشویی خویش را گسسته به راه خود روند و زندگی جدیدی را تجربه کنند. از این رو طلاق در نقطه مقابل ازدواج (آن هم یک قرارداد اجتماعی پذیرفته شده دیگر)قرارمی گیردو نفی آن به حساب می آید.(پیران۱۳۶۹)
در نهایت می توان گفت: طلاق قطع رابطه اجتماعی بین دو نفر واز خلال آن دو گروه اجتماعی است با نظارت مقامات ذی صلاح (به عنوان نمایندگان جامعه) وبا تحقق تمهیدات لازم.(ساروخانی۱۳۷۶)روانشناسان طلاق را یکی از آسیب های اجتماعی به شمار آورده بالا رفتن میزان آن را نشانه به هم خوردن آرامش خانوادگی ودر مجموع دگرگونی در هنجارهای اجتماعی محسوب می کنند.(مصلحتی۱۳۷۹)
بررسی تاریخ طلاق:
سابقه تاریخی به بیست قرن پیش می رسد در مذاهب مختلف همانطور که در زمینه ازدواج معیارهایی را مشخص کرده اند امکان قطع این معیارها را فراهم کرده اند اما در چند دهه اخیر به علت شیوع بیش از حد طلاق در جوامع و عوارض غیر قابل چشم پوشی آن این موضوع به صورت یک معضل اجتماعی جدی مطرح شده است هر چند که در گذشته هم همانطور که بیان شد طلاق در جوامع و ادیان مختلف وجود داشته اما به علت قداست خاصی که خانواده ومناسبات آن درجامعه داشته است به هیچ وجه به این گستردگی رایج نبوده است واین امردال بر استحکام خانواده در گذشته بوده است و طلاق در موارد نادری اتفاق می افتاده ولی اکنون در جامعه بسیار مشکل ساز شده است. به استناد به مدارک موجود طلاق در میان همه ملل قدیم جهان رواج داشته ودر ایران و روم ونزد قوم یهود معمول و متداول بوده و جزدر مسیحیت که تا مدتی پس از پیدایش منع گردیده در جای دیگر نمی توان نشانی ازآن یافت دریک قسمت از هزاردستان آمده است که در حقوق ساسانی طلاق شبیه به طلاق خلعی وجود داشته وزن می توانسته با بخشیدن اموال خود به شوهر خودرا از رابطه زناشویی آزاد کند.(صابری صفائی)
طلاق سترون ونازا واختیار زن دیگر را دیانت هندوبرهما لازم شمرده.در آشورو کلده یکی از مجازاتها برای زنان طلاق بوده در قانون حمورابی که مدتها قبل از شریعت یهود بود هر وقت زن درخواست جدایی می کرد مرد باید جهیزیه ومهرش را بدهدو طلاق بگیرد اگرعقیم بود عقدش باطل می شد ودیگر شوهر را نمی توا نست اورازن رسمی خود بداند فقط مجاز بود در خانه باشدواگر زن هم شوهر را نمی خواست حق داشت بوسیله محکمه طلاق بخواهد و موکول به نظر قضاوت بود (آیت الله زاده ۱۳۴۶)
طلاق از دیدگاه ادیان:
دین می تواند عاملی درراه جلوگیری از طلاق باشد نتیجه ای که اودری درهمین باب به دست آورده است که می گوید :آنان که ایمان مذهبی دارند کمتر به طلاق رو می آورند تا آنان که چنین ایمانی ندارند علت این وابستگی آن است که درلوای دین واعتقادات مذهبی،طلاق بعدی اخلاقی می پذیرد.
طلاق در مذهب زرتشت:
در دیانت زرتشت سیستم خاصی در مورد طلاق وجود داشته یعنی نه مثل طریقت مسیح بود که ممنوعیت مطلق را مقرر کندونه مثل دیانت یهودکه طلاق به آسانی انجام گیرد در این مذهب محدودیت طلاق به جای منوعیت یا آزادی مطلق درامر طلاق پذیرفته شده و می توان گفت که روش زرتشت در خصوص طلاق یک رویه بینابین است به موجب آئین نامه زرتشت موارد طلاق به شرح ذیل است:
الف)مواردی که مرد حق درخواست طلاق دارد.۱٫زنای محصنه ۲٫نافرمانی زن بحدی که موجب حذف جانی برای شوهر باشد. ۳٫ خروج زن ازدیانت زرتشت.
ب)مواردی که زن می تواند درخواست طلاق بنماید ۱٫عنن ۲٫عدم پرداخت نفقه ۳٫ اتکاب شوهربه زنا ۴٫بدرفتاری وستم مرد. ۵٫ غیبت متوالی مرد به مدت ۵سال ۶٫ خروج مرد ازدیانت زرتشت.
پیرنیا درتاریخ ایران باستان موارد زیررابه عنوان علل موجب طلاق یاد کرده و اعلام داشت که در این چهار مورد مرد حق داشت که زن خودرا طلاق بدهد:
۱٫وقتی زن سترون باشد. ۲٫وقتی زن به جادوگری پرداخته یا آنرابه دیگری بیاموزد.۳٫ وقتی که زن فاسد اخلاق باشد.۴٫وقتی که زن ایام قاعده رااز شوهرمخفی کند. به طورکلی طلاق در دین وآئین زرتشت:
۱٫طلاق یک راه قطع پیوند زوجت است. ۲٫تلاش قانون گذار درجهت کاهش آن است. ۳٫با تصمیم یکی از زوجین تحقق نمی پذیرد. ۴٫ در جریان اخذ حکم طلاق باید مدتی به عنوان دوران جدایی معرفی گردد که درخلال آن زوجین امکان بازگشت به خانه داشته باشند.
طلاق در دین یهود:
در دیانت یهود طلاق در اختیارمرد بوده وبه صور مختلفی انجام می گرفته است.دراین مورد باید اضافه کرد عادت قوم یهود دراین مورد برآن بوده که درطلاق نامه رسمی که زوج باید خود می نوشت سبب طلاق را نیزمتذکر می شد و تاریخ وقوع طلاق را نیزذکر می کرد وبه زن نیزاجازه می داد که بعداز مطلقه شدن بتواند به ازدواج مرد دیگری درآید. نکته دیگر اینکه هرگاه زن مطلقه که برای باردوم شوهر کرده بود اگر مجددا طلاق می گرفت و شوهر دوم او رانیزآزاد می کرد دیگر شوهراول او نمی توانست اورا به ازدواج خود در آورد. یک مطلب اساسی ومهم را باید در نظر داشت و آن اینکه با همه آزادی که برای امر طلاق در دیانت یهود وجوددارد در موارد مختلف و در مکتب دینی مردم را به عناوین مختلف از وقوع طلاق برحذر می داشتند.(ساروخانی۱۳۷۶)
طلاق در دین مسیحیت:
در انجیل مسیحیت طلاق درصورت زنا مجازاست. کاتولیک های شرق به انجیل اول استناد کردند و طلاق رابه طور کامل مطرود می دانند. براساس دیدگاه دوم طلاق نه تنها جایز نبود بلکه امری حرام بود زیرا اعتقاد برآن بود که زن ومرد یک تن بوده که از پدرو مادر خود جدا شده و به یکدیگر پیوستند و نمی توانند یکدیگر را رها کنند. با تلاش مردم و قبول روحانیون مسیح احوال بطلان ازدواج انتشار یافت که به موجب آن اگر درهنگام عقد یکی از طرفین فاقد اختیار بوده یا اینکه مردی مدعی می شد همسرش نمی تواند از عهده اموربرآید این عقد قابل انحلال بود سرانجام شناخت واقعیت غالب گردید و طلاق درصورت تحقق شرایط مشخص مجازشمرده شد.(همان منبع ص ۱۰۰-۹۹)
طلاق در دین اسلام:
دراسلام منفورترین حلالها طلاق است . دین اسلام که یکی از کاملترین ادیان الهی ویا بهتر بگوییم کامل ترین دین آسمانی است اگر فقط در مورد مسئله طلاق به مقایسه این دین با سایرادیان بپردازیم به کامل بودن آن وضایع نشدن هیچ کس درآن پی می بریم. در دین اسلام آمده است که هیچ نهادی همچون خانواده درنزد خدا محبوبیت ندارد و هیچ بنیانی نزد خداوندمحبوب تر ازبنیان ازدواج نیست وهیچ مسئله ای به اندازه طلاق مورد نفرت خداوند نیست لیکن طلاق در اسلام امری اجتناب ناپذیر است وچنانچه در حد متعارف نگه داشته شود می تواند حائز کارکرد هایی برای خانواده و جامعه باشد. باید کوشید تا حدالامکان از وقوع آن جلوگیری کرد وباید وجدان جمع بردوام زوجیت تاکید نماید و هرفرد طلاق یافته مورد سرزنش و طرد اجتماعی قرار گیرد تا قبح وزشتی این امر ازبین نرود.(همان منبع ص۱۰۱)امام صادق (ع)می فرمایند: هیچ شیء حلالی نیست نزد خدا که مبغوض تر است طلاق باشد.
انواع طلاق در اسلام:
باتوجه به تعدد ابعادانواع گوناگون در آن قابل تمییز است برخی ازاین انواع به قرار ذیل می باشد:
۱٫طلاق بائن:طلاقی است که رجوع (بازگشت به خانواده واعاده مجدد آن ) بدون نکاح جایز نیست.
۲٫طلاق خلع:طلاقی است که بنا به تقاضای زن و با بخشیدن دارائیهایش تحقق می پذیرد.
۳٫ طلاق رجعی:یک بار یا دو بار لفظ طلاق است طلاقی که بعدازآن امکان رجوع بدون نکاح مجدد در میان عده وجود دارد.
۴٫ طلاق سنت: طلاقی است که نظر به رعایت شرایط و موازین شرع جایز شمرده می شود.
۵٫ طلاق مبارات: طلاقی است که براثرتنفر متقابل زن و مرد صوت می پذیرد برخلاف طلاق خلع که در آن زن برای تحقق طلاق می تواند همه دارائیهایش را ببخشد در طلاق مبارات فقط می تواند از مهریه خود صرف نظر کند.
پایان نامه بررسی علل اجتماعی درخواست طلاق دربین زنان مراجعه کننده به دادگاه خانواده
