فرمت فایل : word (قابل ویرایش) تعداد صفحات : 35 صفحه
چکیده
رسانه ها در عصر حاضر "تار وپود نمادین" زندگی ما را تشکیل می دهند و نقش" تسریع کنندۀ نهادی" را در جامعه دارند . امروزه نقش رسانه ها در دستکاری واقعیت و ایجاد "فرهنگ مجازی" بر کسی پوشیده نیست . رسانه ها ، نقش نورافکن را در جامعه بازی می نمایند و فرهنگ معاصر را در سرگرمیهای نوین اطلاعاتی دچار اشباع واقعیت کرده اند . رسانه ها در عصر حاضر حکم تیغ دو لبه ای را دارند که نوع کاربرد آن بر افکار عمومی بسیار مؤثر است . هم می توانند مخرب جامعه در ابتذال فرهنگی و اشاعه فرهنگ اباحی گری و لمپنیسم باشند و هم می توانند نقش اساسی در توسعۀ همه جانبۀ کشور در راستای چشم انداز توسعه کشور باشند .
از آنجایی که رسانه ها نقش بالقوه معناداری در شکل گیری ادراک و افکار افراد و آحاد جامعه بازی می نمایند ، توجه به آن و سیاستگذاری در فرآیند توسعه واتخاذ استراتژیهای مناسب با نگرش 20 ساله به پیشرفت کشور ، از اهمیت اساسی برخوردار است .
این مقاله سعی دارد با طرح مباحث رسانه ای و افکار عموممی به بررسی انواع نقش هایی که رسانه های جمعی بخصوص رادیو ، تلویزیون می توانند در جامعه داشته باشند ، بپردازد.
رسانه های جمعی انرژی دهندۀ اجتماعات هستند و امنیت هستی شناسانه دارند ، لذا جا دارد در فرایند توسعه به عنوان یک کاتالیزور به آن توجه کرد .
گرچه خود رسانه نیز بایستی در فرایند توسعه و چشم انداز 20 سالۀ کشور تغییرات اساسی نماید تا بتواند نقش مطلوب خویش را پاسخگو باشند . بعبارت دیگر رسانه های محافظه کار که حافظ منافع حزبی و جناحی عده ای خاص در جامعه می باشند ، هیچگاه نمی توانند ، ایفاگر نقش خود در جامعه باشند ، بلکه تنها "رسانه های توسعه مدار" می توانند ، این نقش را به سرانجام برسانند .رسانه های توسعه مدار ، راه را همواره می سازند تا مردم با استفاده از آنها دربارۀ جهان پیرامون خویش آگاهی درست یابند . در حالی که رسانه های محافظه کار راه را پیچیده می سازند و با کاهش امید مردم در فرایند توسعه از شادابی آنها کاسته و افکار عمومی را کلاف سردرگمی می سازند که نیل به پیشرفت را در مخیلۀ مردم از بین می برند. اما رسانه های توسعه مدار با تسهیل خود یاری مردم ،ایجاد نظم نوین و ایفای نقش اطلاع رسانی و رفتاری و پرهیز از نقش های جانبدارانه و حمایتی زمینه را برای سازماندهی توسعه فراهم می سازند و آمادگی لازم را برای تغییر به مطلوب همۀ اجزای جامعه فراهم می سازند . رسانه می تواند با توجه به شرایط کشور واقتضائات فرهنگی و اقتصادی جامعه عامل تغییر به مطلوب باشند. همه اجزایی که بایستی متناسب با هم تغییر کنند تا توسعه ای اتفاق بیافتد.
کلمات کلیدی : (key words)
رسانه ، توسعه ، تلویزیون ، رادیو و نقش های رسانه ای
مقدمه و طرح مسئله
رسانه ها ، عامل و سازمانهایی هستند که ارتباطات ، ایده ها و اطلاعات و تصاویر دنیای ما را می رسانند . رسانه ها ، تار و پود نمادین زندگی اجتماعی ما را تشکیل می دهند . در دنیای امروزی ،جایگاه رسانه ، تنویر افکار عمومی و ایجاد فضاهای مناسب برای گفتگو و برخورد سالم و سازنده نظرات وچندین نقش اساسی دیگر می باشد .
رسانه ها ، حکم آینه را ندارند ؛ بلکه نقش نورافکن را بازی می کنند . رسانه ها نقش بالقوه معناداری در شکل گیری ادراک و افکار بازی می کنند . رسانه ها ، تکثیر کنندگان شخصیت متحرک و قالب ذهنی متناسب با آن می باشند .
افکار عمومی نیز از نظام برخوردار است و رسانه ها در شکل دهی افکار عمومی نقش اساسی دارند . افکار عمومی دارای ساختار ارتباطی است که رهبران فکری نقش اساسی در شکل گیری آن دارند .
درایران ، تلویزیون و رادیو بعنوان دو رسانۀ اصلی و دولتی، نقش اساسی را در توسعه کشور ایفا می نمایند. اگر بپذیریم که "هدف و وسیلۀ توسعه انسان است "و نیازمند تغییرات و تحولات اساسی است ، رسانه ها نقش اساسی را در توسعه کشور بازی می نمایند .
توسعه مفهومی است چند بعدی و "چند رخساره ای "که نوعی فراگرد افزایش پیچیدگی و نظم و ظرفیت نوآوری و بازآفرینی نظام اجتماعی فرهنگی در جامعه است .
چشم انداز توسعه که نگرش سیستماتیک به تغییرات مطلوب اقتصادی – اجتماعی ، فرهنگی و سیاسی کشور است ، مبتنی بر آرمانها و ایده آلهایی است که در افق 20 ساله تنظیم شده و برآیندی از سیاستهای کلی نظام است که بایستی در قالب چهار برنامۀ میان مدت توسعه ای محقق شود . این سند که جامع و کلی است بایستی در طول چهار برنامه عملیاتی و در عرض 20 سال به نقطۀ مطلوب خویش برسد .
رسانه ها که بسترساز توسعۀ کشورند و "توسعه که بستر فاهمه است "بایستی در قالب نقش های متفاوت اهداف کلان توسعه ای کشور را محقق سازند .
رسانه ها بایستی در قالب راهبرد ، در راستای چشم انداز توسعه ،اولویت گذاری شوند تا با شناخت نیازهای عصری ، بازسازی نظم و ایجاد نظم نوین در جامعه ،توجه به انباشت سرمایه ، ترویج کار و اخلاق کار ، توجه به سازمانهای مغز بنیادین ، توجه به دگرگونیهای بنیادین فرهنگ ،توان ایجاد تنوع اجتماعی را در دستور کار خویش قرار دهند تا بتوانیم شاهد بالندگی و آفرینش فرهنگی در منطقه باشیم .
رسانه ها ، نقش های متفاوتی را در حوزۀ توسعه و فرهنگ سازی کشور دارند . نقش های پارادوکسیکالی که دامن زدن به هر یک از آنها انرژی مضاعفی را می طلبد و همکاری همگان را .
هم اکنون در کشور ما این مهم محقق نشده است و با اینکه برنامه چهارم توسعه در حال اجراست و افق رسانه درچشم انداز توسعه ترسیم شده است ؛ رسانه صدا و سیما درترسیم سپهر فرهنگی کشور راه درازی در پیش دارد و به جز چند برنامه خاص که محققانه تولید شده است ؛ بقیه برنامه ها نیازمند تفکر و تدقیق در راستای چشم انداز توسعه است . تحلیل محتوای مقایسه ای چند سریال تلویزیونی در کشور نشان می دهد که "ترویج ارزشهای مادی گرایانه و تجمل گرایی" جای ارزشهای ایثارگرانه و ارزشی را گرفته و ما راه درازی را تا نیل به رسانه توسعه مدار داریم. (رفیع پور ،1378).
تحقیق درباره نقش رسانه ها و افکار عمومی در سازماندهی توسعه و بهبود افق چشم انداز توسعه
