لینک پرداخت و دانلود *پایین مطلب*
فرمت فایل:Word (قابل ویرایش و آماده پرینت)
تعداد صفحه: 11
بررسی نظریه اصالت روان
بررسی مفهوم روان:
در متون اسلامی، روان به عنوان یک واقعیت غیر مادی پذیرفته شده، ولی از تفکر و تعمق در چیستی آن نهی شده است. پیدایش روان، به خدا نسبت داده شده است و حیات آن ابدی است. مرگ به عنوان قطع ارتباط بین عناصر شیمیایی سازنده بدن و روان تلقی می گردد. روان، حیات خود را پس از مرگ همچنان حفظ کند.
از دیدگاه قرآن، انسان ترکیبی از عناصر مادی و روان می باشد و شرافت انسان، مربوط به روان او است.
علامه طباطبایی درتفسیر آیه 58 سوره اسراء که در آن به کلمه «روح» اشاره شده است چنین بیان می نماید: «کلمه روح به طوری که در لغت معرفی شده است به معنای مبدأ حیات است که جاندار به وسیله آن قادر بر احساس و حرکت ارادی می شود و گاه به صورت مجاز استعمال شده است چنانچه خداوند علم را که احیای نفوس می کند به این صورت به کار برده است».
ابعاد روان:
علی (علیه السلام) برای روان ابعاد و نیروهایی ذکر می کند که درحالت سلامت و تعادل همه آنها وجود دارند و تا رسیدن به کهولت و مرگ به تدریج دچار کاستی می شوند.
ابعاد روان از دیدگاه علی (علیه السلام) به صورت زیر می باشند:
روح البدن که در تمام مرحله های حیات تا هنگام مرگ وجود دارد و فعل و انفعال های نباتی انسان را تنظیم می کند.
روح القوه یا قدرت نیرودهنده که کوشش وفعالیت به آن وابسته است ودر نتیجه آن، اموری عادی زندگی انجام می شوند. این نیرو کارهای خشن مانند جنگ با دشمن را تمشیت می دهد و دراثر کاهش آن، فرد از کارهای که نیاز به قدرت بدنی دارند عاجز می ماند.
روح الشهوه که تمایلهائی مانند میل به غذا و میل جنسی را تنظیم می نماید و با افزایش سن به تدریج، کاهش می یابد. میزان کاهش ممکن است به حدی برسد که اگر فرد، با پر جاذبه ترین زنان ارتباط برقرار نماید تحریک نشود.
روح ایمان که قدرت کنترل شهوت را به فرد می دهد و هرگاه کاری برخلاف اوامر الهی (گناه) انجام دهد این نیرو از بین می رود و در صورت جبران، امکان فعالیت مجدد می یابد. این بعد از روان همان فطرت شکوفا شده می باشد. انسانهائی که همواره زیر حاکمیت شهوت هستند فاقد روح ایمان (قدرت کنترل شهوت) می باشند.
در حیوانها هم سه نیروی روح البدن، روح القوه و روح الشهوه وجود دارد. براین اساس، خداوند انسانهای کافر و مشرک را از نظر ساختار روانی به حیوان تشبیه کرده است. (سوره فرقان: 44)
تفاوت نفس و روان:
دراصطلاح،به روح مجرد،هنگامی که به بدن تعلق می گیردوباعناصرمادی ارتباط برقرارمی سازدنفس گفته میشود.
بنابراین روان (روح) عامل حیات بدون ارتباط با بدن است که حتی پس ازمرگ، بنا به اعتقاد موحدان، حیات مستقل دارد. بنابراین، نفس همان عامل حیات در ضمن تماس با ماده است. مفهوم نفس با سه صفت در قرآن مجید مورد استفاده قرارگرفته است:
1- نفس اماره
2- نفس لوامه
3- نفس مطمئنه
نفس اماره همان بعد از عامل حیات است که با عناصر مادی ارتباط برقرار می سازد و در روان شاسی اسلامی تحت عنوان شهوت و هوای نفس از آن یاد می شود. نفس اماره نماینده غرایز و نیازهای فیزیولوژیایی و تمام خواستها، و نیازهایی است که در دستیابی به لذت، به انسان کمک می کنند. جنبه بی نهایت جویی عامل حیات موجب می گردد که تمایل به لذت درانسان به صورت بی نهایت در آید. این بعد از شخصیت با فطرت در تضاد و همواره در جنگ با آن است.
این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
دانلود مقاله کامل درباره بررسی نظریه اصالت روان
