ارزش سخن
اشاره
بررسی تاریخ تحول زندگی انسان نشان دهنده آن است که « زبان» به عنوان بزرگترین و مهمترین عامل ارتباطی، نقش مهمی در انتقال تجربهها، عواطف و اطلاعات داشته است و از این رودیگران از پیمودن مسیرهای طی شده معاف شده و این بر سرعت پیشرفت و ترقی بشر افزوده است.
از سوی دیگر نحوه این ارتباط ، عوامل دیگری بوده که توانسته بر کیفیت، تأثیر و نفوذ آن بیفزاید. بدین معنا که هر اندازه کلام از منطق، عاطفه، صداقت، صراحت و روشنی بیشتری برخوردار بوده،به همان میزان نیز بر نفوذ آن بر مخاطب یا مخاطبان افزوده شده است.
این ویژگی قرنها، همچنان پابرجا مانده، لیکن در دهههای اخیر، علاوه بر ارتباطات بین فردی درمحیط های شخصی، دامنه خود رابه ادارات و سازمانها نیز وسعت داده است و در این میان روابط عمومیها بیش از سایر بخشهای یک سازمان، نیازمند برخورداری از این ویژگیها و فنون آن هستند. مقاله حاضر، این مهم را مورد بحث قرار داده است.
نگاهی گذرا به تعاریف روابط عمومی و وظایف مختلفی که برای این واحد سازمانی در نظرگرفته شده، به سهولت ما را با فراوانی واژههای به کار رفته چون : تفاهم ،پیام، ارتباطات، رابطهو تبلیغ رو به رو میکند که همة آنها بر اهمیت نقش « ارتباط» تأکید و تکیه دارد . به عنوان مثال در تعاریفی روابط عمومی چنین معرفی میشود: « داشتن رابطه خوب با دیگران»1 ، «انجام کار خوب و مفید و بیان و تبلیغ این اقدامات»2، « سلسله اقداماتی برای ایجاد ارتباط و حسن رابطه و تفاهم و آشنایی به منظور جلب همکاری مراجعه کنندگان، مشتریها و عموم»3، و یا « تلاش ها و اقدامات آگاهانه و برنامه ریزی شده و سنجیده برای استقرار و کسب تفاهم متقابل بین یک سازمان و گروههای مورد نظر آن» .4
بدین ترتیب مشاهده میشود که در روابط عمومی، « ارتباطات» نقش بسیار مهم و کارآمدی دارد. از این رو شایسته است در مورد مهارتهای لازم ارتباطی بحث و گفت و گو شود، لیکن قبل از آن ارایه تعریفی از « ارتباطات» ضروری است. در این زمینه گفتنی است که صاحب نظران دانش ارتباطات انسانی، به طرق مختلفی با این واژه برخورد کرده و هر یک به جنبه خاصی از آن تکیه داشتهاند. به طور مثال پروفسور دین بارنلوند، ارتباطات را کلمهای که بیانگر ایجاد معنی است، تعریف میکند.5 « دکتر علی اکبر فرهنگی» در کتاب « ارتباطات انسانی» ، اظهار میدارد که گروهی معتقدند ارتباطات با تفهیم و سرو کار دارد و گروهی دیگر عقیده دارند که ارتباطات به فهم معنی نیازمند است لیکن وی مینویسد: « ارتباطات، تفهیم و تفاهم و تسهیم تجارب و دانستههای خود با دیگران است.»
از سوی دیگر ارتباطات در جامعه انسانی وظیفه مهمی را بر عهده دارد که از آن جمله است:
1 – وظیفه پیوستگی: بسیاری از ما از این رو به ارتباطات رو میآوریم تا به دیگران بپوندیم و خود را با دگرگونیهایی که از آن حادث میشود، سازگار کنیم.
2 - وظیفه اطلاعاتی و استدراکی: موجب افزایش استدراک از طرف مقابل یا افزایش اطلاعات میشود.
3 – وظیفه تأثیر گذاری : گاه انسان به منظور تحت تأثیر قرار دادن دیگران، تحمیل سلیقه یا عقیده و یا اثبات حقانیت خود برای دعوت دیگران از آن طریق استفاده میکند.
4 – وظیفه تصمیم گیری: اخذ تصمیم نیازمند کسب اطلاعات است و ارتباط بین افراد این وظیفه را بر عهده میگیرد.
5- وظیفه تصدیق: در برگیرنده پذیرش مداوم یا غیر مداوم یک تفکر، باور، رفتار، محصول، تصمیم و غیره است. به عبارت دیگر از طریق ارتباطات سعی در منطقی کردن تداوم یا توجیه در گستگی برخی از دگرگونیها که در قبل، مورد پذیرش ما قرار گرفتهاند، میکنیم.
به هر حال، تلاش پی در پی صورت می گیرد تا در نهایت یک ارتباط مؤثر برقرار شود. یعنی فرستنده پیام بتواند، منظور خود را به طور کامل به گیرنده پیام برساند و این نیازمند مهارتهایی است که برخی از آنها عبارت است از:
1 – صحبت از روی آگاهی
اولین شرط برای داشتن ارتباط فوق، سخن گفتن از روی آگاهی و اطلاع است. همان گونه که میدانیم، هر مقدار آگاهی انسان ازموضوعی بیشترباشد، بهتر و زیباتر میتواند درباره آن صحبت کند و بر عکس هر اندازه اطلاع وی کم و اندک باشد، به همان میزان به ابهام، کلی گویی و پراکندگی صحبت او اضافه میشود. در واقع آگاهی، بر قدرت استدلال میافزاید. چنانکه آوردهاند: « هرکس از قوه استدلال بهرهمند تر باشد، مدعای خود را بهتر در اذهان جای میدهد، هر چند به زبانی روستایی سخن گوید و علم بلاغت نیاموخته باشد.»6. لذا امتناع شنونده و ارضاء و جوابگویی صحیح به چون و چراهای او،رابطهای مستقیم با قدرت استدلال و توانایی گوینده و آگاهی وی به موضوع و مقتضیات کلام دارد.
2 – استفاده از سند و مدرک
برای آن که سخن ما مقبول و مطلوب شنونده قرار گیرد، پسندیده است تا در صحبتهایمان به جا و مناسب از سند و مدرک معتبربهره گرفته وسخن خود را با کلمات نغز تزیین کنیم. آن چنانکه گفتهاند. « همان طور که در سازندگی یک بنا، به آرایشها و عوامل تزیینی نظیر گچبری، آینه کاری، گل آرایی و … احتیاج است تا آن ساختمان صورتی زیبای مطلوب یابد و شایسته زندگی و پسند ارباب ذوق شود، در سخن گفتن نیز زینت هایی لازم است تا سخن گوینده، رنگ هنر به خود گیرد و از حرفهای عادی متمایز شود.7
3 – استفاده نکردن از شایعه
عدم ایجاد شایعه و درمیان نگذاشتن سخنانی که از واقعیت دور است ، بر ارزش کلام میافزاید. باید توجه داشت که اگر محور اصلی و زمینه عمده صحبت بر شایعه استوار باشد، ترویج گوینده به عنوان فردی رویایی که به دنبال موضوعات عبث میباشد معرفی شده و مردمان سخن اورا به چیزی نمیخرند.
4 – دوری از بیان واقعیات غیر قابل درک
همان طور که میدانیم، گاه حجم و عمق واقعیت بیش از ظرفیت ذهنی و روانی افراد است، به همین دلیل اگر تصور شود که صحبتهای گوینده ممکن است مورد قبول شنونده قرار بگیرد،بهتر است از طرح آن خود داری شود تا از ارزش سخن کاسته نشود.چنانکه آمده است: « هر چه گویی راست گوی و لکن راست به دروغ مانند مگوی که دروغ به راست مانند به از راست به دروغ همانا که آن دروغ مقبول بود و آن راست نامقبول پس ازراست گفتن نامقبول بپرهیز تا چنان نیفتد که مرابا امیر … افتاد.»8
5 – توجه به محدوده فکر و اطلاعات شنونده
این عامل در کنار مورد فوق، مجموعه گویایی است از یک واقعیت که گاه سخن ممکن است، در حد اطلاعات طرف مقابل نباشد و یا او به دلیل برخورداری از کم سوادی، تعصب، خرافات و یا جبههگیری و تجاهل نتواند یا نخواهد حقیقتی را بپذیرد و سپس در رفتار و افکار خویش تغییری به وجود آورد. از این رو سخن باید به فراخور اطلاعات و فهم شنونده آن مطرح شود، تا مفید افتد.
6 – مودبانه گفتن:
بهره گیری از ادب در ارایه مطلب به ارزش و بهاء آن میافزاید. بحث و گفت و گو ر در گستره ادب نگه میدارد و سبب آن میشود تا طرف مقابل نیز از همان شیوه استفاده کند و بدین ترتیب حرمت ها حفظ شود. چنانکه شیخ اجل سعدی میفرماید: « بزرگش نخوانند اهل خرد/ که نام بزرگان به زشتی برد.» 9
فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد
تعداد صفحات این مقاله 10 صفحه
پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید
دانلود مقاله ارزش سخن